WikiOrmianie
Wiki.Ormianie – wolna encyklopedia Ormian w Polsce
|
Aby móc edytować, wystarczy poprosić o założenie konta, pisząc na adres: wiki@ormianie.pl W Wiki.Ormianie odnotowane są rocznice, które mają miejsce w lipcu. Przypominamy, że Wiki.Ormianie poświęcona jest nieżyjącym już Ormianom związanym z Polską.
Efekty projektu "Ormianie w Stanisławowie - studium genealogiczne" Dzięki dofinansowaniu Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu "Patriotyzm Jutra" Fundacja Kultury i Dziedzictwa Ormian Polskich zrealizowała projekt: Ormianie w Stanisławowie – studium genealogiczne. Rezultaty naszych prac zamieszczamy systematycznie na naszych stronach internetowych. Są to między innymi: 1. Tłumaczenie z języka łacińskiego oraz ormiańskiego Księgi chrztów ormiańskokatolickiej parafii w Stanisławowie z lat 1703-1783, 2. Tłumaczenie z języka łacińskiego oraz ormiańskiego Księgi zgonów ormiańskokatolickiej parafii w Stanisławowie z lat 1703-1829, 3. Poradnik genealogiczny skierowany do wszystkich poszukiwaczy własnych korzeni, 4. Drzewa genealogiczne trzech rodów: Bołoz Antoniewiczów (od Antoniego Jakubowicza), Abgarowiczów i Abgaro-Zachariasiewiczów (od Abgara Sułtanowicza) oraz Rosko Bogdanowiczów i Bohdanowiczów de Oroszeny (od Stefana Roszki). Te trzy rody ormiańskie przez cały wiek XVIII związane były ze Stanisławowem, jednak kolejne pokolenia często opuszczały miasto. Ślady ich obecności odnajdujemy w innych parafiach na Kresach, nie tylko ormiańskich, także w całej Galicji, Lwowie, Krakowie, Przemyślu i Wiedniu. O losach członków wspomnianych rodów dowiadujemy się z ówczesnej prasy, zachowanych pamiętników, ksiąg adresowych, tak, że możemy im towarzyszyć w karierach politycznych, nabywaniu majątków, nobilitacjach do stanu szlacheckiego. Odkrywamy koligacje, odnajdujemy miejsca wiecznego spoczynku, widzimy, jak „nacja ormiańska” powoli, ale nieuchronnie asymiluje się z „nacją polską”. Ormianie stają się obywatelami nieistniejącej Rzeczypospolitej, biorą udział w powstaniach narodowych, walczą w Legionach, pracują w sejmie galicyjskim, zasilają szeregi polskiej nauki, sztuki i literatury, nie zapominając jednoczesnie o swojej kulturowej tożsamości, której wyznacznikiem w dużej mierze był Kościół ormiańskokatolicki. W trzech drzewach genealogicznych umieściliśmy ponad 1600 osób i ponad 500 małżeństw. Wywody genealogiczne doprowadziliśmy często do wieku XX, podejmując próbę odtworzenia genealogii także w liniach żeńskich, chociaż było to wyzwanie niezwykle trudne. Informacje o osobach staraliśmy się wzbogacić o odnalezione wizerunki osób i miejsc z nimi związanych. Ormiańskie księgi ze Stanisławowa: Księga chrztów i Księga zgonów okazały się nieocenionym źródłem historycznym, źródłem, które kryło wiele nieznanych wcześniej informacji i ciekawostek,takich jak miejsce spoczynku doczesnych szczątków kupców ormiańskich - trzech braci Roszka Bogdanowiczów - we Wrocławiu, czy wywód dwóch znanych rodów Bogdanowiczów – Rosko i de Oroszeny - od wspólnego przodka, Stefana Roszki z Kamieńca Podolskiego. Zapraszamy wszystkich do odkrywania historii własnych rodzin, uzupełniania istniejących drzew i tworzenia nowych, które również będziemy mogli zamieścić na naszych stronach. Hanna Kopczyńska-Kłos, prowadząca projekt, E-mail: genealogia@ormianie.pl
Kazimierza Apolinarego Negrusza Krzysztofa (Chaczeresa) Roszko Bogdanowicza Krzysztofa Lucjana Roszko Bogdanowicza Weroniki z Ohanowiczów Agopsowiczowej
|
Maria Łukasiewicz (ur. 27 stycznia 1928 w Zakopanem, zm. 4 stycznia 2014 w Rabce) nauczycielka i wychowawczyni
Ojciec Marii Stefan Łukasiewicz, syn Stanisława i Zofii z Jakubowiczów, był potomkiem starej rodziny ormiańskiej Harandonów osiadłej od początku XIX wieku na Bukowinie, matka Halina, pochodziła z Zagłębia. Maria wczesne dzieciństwo spędziła na Śląsku, gdyż ojciec pracował w górnictwie, jednak co roku przyjeżdżała do Rabki z matką i bratem Andrzejem Łukasiewiczem na wakacje. W latach trzydziestych rodzina zamieszkała na stałe w Rabce i tutaj Maria skończyła szkołę podstawową Sióstr Nazaretanek. Wojna i okres powojenny Bardzo przeżyła stratę ukochanego ojca we wrześniu 1939 roku. Po zatopieniu pompowni kopalni Wawel w Rudzie Śląskiej, której był dyrektorem, jej ojciec Stefan udał się na Wschód, aby dołączyć do oddziału i walczyć z Niemcami. Zaginął. Nie znajduje się, ani na liście ofiar niemieckich, ani bolszewickich. Po wojnie Maria ukończyła gimnazjum i liceum w Rabce. W tym czasie związała się z harcerstwem, była drużynową drużyny żeńskiej w Rabce. Poznała ks. Józefa Hojoła, który stał się jej ważnym przewodnikiem i przyjacielem, a który pracę kapelana harcerskiego przypłacił procesem stalinowskim i więzieniem we Wronkach. W 1950 roku, po rozwiązaniu ZHP nie wstąpiła do socjalistycznego harcerstwa, lecz zawiozła swój krzyż harcerski na Jasną Górę. W latach pięćdziesiątych ukończyła studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, pisząc pracę magisterską pod kierunkiem prof. Pigonia, dotyczącą analizy literackiej utworów niewidomego poety również pochodzenia ormiańskiego – Stanisława Barącza. W środowisku akademickim poznała ks. Karola Wojtyłę. Praca zawodowa i twórczość Wiele lat swego życia poświęciła ofiarnej pracy z dziećmi niewidomymi i słabo widzącymi we Wrocławiu. W tym celu uzupełniła swoje wykształcenie kończąc podyplomowe studia z pedagogiki specjalnej w Warszawie. Pracowała również w szkole średniej w Makowie Podhalańskim i bibliotece Liceum Pedagogicznego w Rabce. Wydała pod pseudonimem „Harandon” zbiór opowiadań pt „Ludzie z tamtego brzegu”. Przygotowała w rękopisie kolejną autobiograficzną książkę dotyczącą pracy wychowawczej z dziećmi niewidomymi „Wawelski dwór”, lecz po wstępnych pozytywnych recenzjach w wydawnictwie Ossolineum, prace nad wydaniem zostały przez nią przerwane. Maria Łukasiewicz nie założyła własnej rodziny. Była osobą wrażliwą, introwertyczną, o bogatym życiu duchowym znanym tylko nielicznym, na zewnątrz być może niepraktyczną. Pozostawiła po sobie zbiór książek, starannie dobieranych, z pięknymi dedykacjami pisanymi kaligraficznym pismem. Przyczyniła się do zachowania i uporządkowania licznych pamiątek rodzinnych i korespondencji jej rodziców, zachowanych szczęśliwie w domu w Rabce. Zmarła w styczniu 2014 w rodzinnej Rabce.
Franciszek Łukasiewicz (Harandon) (ur. 10 stycznia 1896, zm. 27 listopada 1923 w Krakowie) rotmistrz kawalerii
Franciszek Łukasiewicz, syn Waleriana i Jadwigi z domu Tilleman, wnuk Józefa Łukasiewicza (Harandon). Ojciec pochodził z ziemiańskiej rodziny Ormian polskich osiadłych na Bukowinie. Franciszek otrzymał imię po swoim stryju, Franciszku, który zamierzał wstąpić do zakonu lub zostać księdzem w Rzymie, lecz zmarł młodo w Wiedniu, w 1888 najprawdopodobniej na gruźlicę. Franciszek wcześnie stracił matkę i ojciec ożenił się powtórnie z Janiną Kieszkowską (zm. w 1939 w Krakowie). Do gimnazjum uczęszczał w Wiedniu, gdzie mieszkał z rodzicami i rodzeństwem, Zofią oraz z przyrodnim: Łucją, Marią i Stanisławem. Przed wybuchem I wojny światowej rozpoczął studia medyczne w Wiedniu. Starszy brat Józef prawdopodobnie studiował w Czerniowcach. Swojego stryjecznego brata Stefana Łukasiewicza (1892-1939) traktował jak rodzonego. W listach do niego pisał, że Stefan jest mu wzorem, który chce naśladować. I wojna światowa W 1915 roku zmobilizowany do wojska austriackiego. Służył początkowo w Landwehr-ułanach. Służbę w wojsku austriackim wówczas traktowano jako służbę na rzecz odrodzenia Ojczyzny. O patriotycznym nastawieniu galicyjskiego społeczeństwa świadczy składka na Polskie Legiony prowadzona przez dziennik krakowski Ilustrowany Kurier Codzienny. W nr 233 gazety z 12.09.1915, odnotowano wpłatę Franciszka 1k na ten cel. Prawdopodobnie w jesieni 1916 roku dołączył do słynnego I Pułku Ułanów Austriackich, w którym walczył Kornel Krzeczunowicz (1894-1988). Pułk ten był jedną z nielicznych formacji wojskowych, podporządkowanych wprawdzie zaborcy, ale z polską komendą i tradycjami wojskowymi. Kornel pisał, że poznał (1) „…ppor. Franciszka Łukasiewiczu, ambitnego bukowińczyka, który na zawsze w pułku pozostał jako zawodowy…”. Z końcem czerwca 1918 pułk został przetransportowany koleją w głąb Rosji do Jekaterynosławia (obecnie Dniepropetrowsk). Znajdowała się tam liczna kolonia polska i oficerowie ochoczo korzystali z gościnności Polaków. Tam Franciszek poznał Irenę Strassburger, pochodziła z rodziny dyrektora olbrzymiej firmy handlowej, po wojnie w Warszawie odbył się ich ślub(1). W Jekaterynosławiu oficerowie zawiązali w pułku komórkę P.O.W., choć przynależność groziła karą śmierci. Wśród członków konspiracyjnej organizacji znalazł się również Franciszek Łukasiewicz. W październiku 1918 kawaleria austriacka miała zostać przewieziona na front bałkański, jednak polscy oficerowie rozkazu tego nie wykonali, lecz przebili się i przeprowadzili wojsko do Krakowa. Tam przekształcili się w polską formację wojskową. Jak relacjonuje por. Sękowski, zrzucili odznaki austriackie a na czapkach umieścili rozetki biało-czerwone. (2 i 3) Wojna polsko-bolszewicka Razem z tym samym pułkiem, przemianowanym w odrodzonej Polsce na 8 Pułk Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego, Franciszek przebył cały szlak bojowy podczas wojny 1918-1920. Przez p.o. dowódcy pułku, rotm. Kornela Krzeczunowicza, jest wielokrotnie wzmiankowany, wg jego relacji, od stycznia 1919 był dowódcą początkowo 3-go, następnie 1-go szwadronu. W czerwcu 1920 zachorował na tyfus, pod koniec sierpnia ze szpitala powrócił do jednostki. Tymczasowo przydzielony do sztabu pułku, z czasem wraca na stanowisko dowódcy 3-go szwadronu. Brał udział w słynnej bitwie pod Komarowem 31.08.1920. We wrześniu 1920 na Wołyniu został dowódcą dywizjonu pełniącego straż boczną dywizji. Szarżą oczyścił Żukowiec z kilku sotni bolszewickich, ścigał je poza Nieśwież, po czym zgodnie z rozkazem dołączył do pułku w Ławrowie. Razem z pułkiem brał udział w szarży na Korosteń. Za odparcie na czele 1-go szwadronu, nocnego napadu bolszewickiego na Ostródek 1.07.1920 i za dwukrotną szarżę na czele 3-go szwadronu pod Komarowem został odznaczony srebrnym krzyżem Virtuti Militarii klasy V. Wydaje się, że z Kornelem Krzeczunowiczem łączyły go więzy przyjaźni.
|
Witamy w Wiki.Ormianie – wolnej encyklopedii Ormian w Polsce – którą każdy może redagować
Proszę wyobrazić sobie biogram polskiego Ormianina żyjącego w XIX wieku, z podanym nazwiskiem panieńskim matki, nazwiskami szwagrów, czy nazwiskami chrzestnych. Najprawdopodobniej większość z nich, to nazwiska ormiańskie i to rodzin spokrewnionych lub spowinowaconych ze sobą. Aż się prosi, by wszystkie te osoby umieścić na jednej stronie internetowej i połączyć, a następnie umożliwić internautom uzupełnianie informacji na temat tych postaci i dodawanie nowych osób. Teraz jest taka możliwość. Witamy Państwa na stronie internetowej Wiki.Ormianie poświęconej Ormianom i osobom pochodzenia ormiańskiego, wszystkim tym, którzy już od nas odeszli.
Adres strony Wiki.Ormianie to: www.wiki.ormianie.pl . Zachęcamy do zamieszczania na niej informacji i do redagowania tych, które już na niej są. Zachęcamy do tworzenia razem z nami tej strony – jej funkcjonalności i praktycznych rozwiązań. Nie jesteśmy specjalistami w tej dziedzinie, ani nie mamy patentu na WikiWszechwiedzę – będziemy więc uczyć się razem. Wydaje się, że warto, bo dzięki rozwiązaniu typu Wiki mogą Państwo – czytelnicy i autorzy – kontaktować się ze sobą bezpośrednio. W razie jednak jakichkolwiek trudności prosimy zwracać się do nas, administratorów tej strony na adres: wiki@ormianie.pl. Przy umieszczaniu materiałów na Wiki.Ormianie trzymamy się zasad obowiązujących w rodzinie stron WikiMedia, które dostosowaliśmy do naszych potrzeb.
Zamieszczać i redagować już istniejące materiały może każdy, nawet jeśli z początku wydaje się, że jest to trudne. Tym, dla których aktywny udział w Wiki jest nowością, radzimy zacząć od próby edycji już istniejącego materiału i dlatego na naszej stronie stworzyliśmy fikcyjny biogram Polskiego Ormianina – proszę go znaleźć, kliknąć zakładkę „Edycja” i dopisać mu kilka „faktów” z życia i koniecznie wprowadzić jakąś zmianę w jego już istniejącym "biogramie". Następnie nacisnąć „Zapisz”. Proszę się nie martwić – niczego nie da się nieodwracalnie popsuć, ponieważ stare wersje materiałów są zapisane i można je przywracać.
Wprowadzając nowe informacje na stronę, prosimy koniecznie powoływać się na źródła Państwa informacji: np. metrykę chrztu, świadectwo szkolne, relację ustną albo publikację - zawsze z podaniem możliwie jak najdokładniejszych danych. Jeśli jeszcze nie potrafią Państwo czegoś zredagować, prosimy w czytelny sposób zamieszczać w tekście notatki, które my postaramy się możliwie szybko dostosować do układu strony.
Nowy biogram najlepiej jest zacząć od wpisania w polu obok przycisku „Nowy artykuł” (u góry strony) Imienia i Nazwiska osoby (wielkimi literami). Jeśli biogramu takiej osoby jeszcze nie ma, wyświetli się napis: „Utwórz stronę Imię Nazwisko osoby na tej wiki”. Wtedy trzeba kliknąć jej Imię i Nazwisko, nacisnąć zakładkę „Edytuj” i zacząć wpisywać dane i koniecznie kliknąć "Zapisz". Do zapisanego biogramu można wracać wielokrotnie. Gdyby chcieli Państwo zamieszczać ilustracje, a nie wiedzieli, jak to robić, to prosimy o przesłanie ich nam mailem (wiki@ormianie.pl) razem z opisami.
Za logo strony Wiki.Ormianie przyjęliśmy baranka paschalnego z labarum – powtarzający się w przeszłości znak pieczętny polskich Ormian. Napis wokół niego wzięty jest z mowy wygłoszonej w 1760 roku przez Zachariasza Mysyrowicza, sędziego sądu ormiańskiego w Kamieńcu Podolskim. Skoro więc baranek paschalny patronował polskim Ormianom od wieków, niech czyni to i teraz.
Zapraszamy do zapoznania się z już istniejącymi biogramami, redagowania ich i wprowadzania nowych haseł.
Zobacz też
- Wirtualny Świat Polskich Ormian
- Fundacja Kultury i Dziedzictwa Ormian Polskich
- Wirtualne Archiwum Polskich Ormian
|
|
|
Powstanie www.wiki.ormianie.pl sfinansowane zostało ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego.
|
